Anantha Padmanabha

“ಅನಂತ ಪದ್ಮನಾಭ”

ಶಾಂತಾಕಾರಂ ಭುಜಗಶಯನಂ ಪದ್ಮನಾಭಂ ಸುರೇಶಂ!

ವಿಶ್ವಾಧಾರಂ ಗಗನಸದೃಶಂ ಮೇಘವರ್ಣಂ ಶುಭಾಂಗಂ!

ಲಕ್ಷ್ಮೀಕಾಂತಂ ಕಮಲನಯನಂ ಯೋಗಿಭಿರ್ಧ್ಯಾನಗಮ್ಯಂ !

ವಂದೇ ವಿಷ್ಣುಂ ಭವಭಯಹರಂ ಸರ್ವಲೋಕೈಕನಾಥಂ!

शान्ताकारं भुजगशयनं पद्मनाभं सुरेशं
विश्वाधारं गगनसदृशं मेघवर्ण शुभाङ्गम् ।
लक्ष्मीकान्तं कमलनयनं योगिभिर्ध्यानगम्यम्
वन्दे विष्णुं भवभयहरं सर्वलोकैकनाथम् ॥

ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭ ದೇವರ ಚಿಂತನ :

ಪದ್ಮನಾಭ – ಪದ್ಮಂ ಚತುರ್ದಶಂ ಭವನ ಆಧಾರಕಮಲಂ
                ನಾಭೋ ಯಸ್ಯ ಸ: ಪದ್ಮನಾಭ |
ಶ್ರೀಹರಿಯು ಚತುರ್ದಶ ಲೋಕದ ಒಡೆಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ.  ಪದ್ಮನಾಭನು ತನ್ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳನ್ನೂಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ.
ಅನಂತ ಪದ್ಮನಾಭನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಶ್ರೀಹರಿಯೇ.    ಕಾಲನಿಯಾಮಕನಾದ ಭಗವಂತನೇ ಅನಂತ.  ಶ್ರೀಹರಿಯು ದೇಶತ:, ಕಾಲತ;, ಗುಣತ: ಅನಂತನಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅನಂತನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಅನಂತವ್ರತವು ಭಾದ್ರಪದ ಚತುರ್ದಶಿಯಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.  ಹದಿನಾಲ್ಕು ಸಂಖ್ಯೆ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದೆ.  ಅನಂತವ್ರತವನ್ನು ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳು ನಿರಂತರ ಆಚರಿಸಿ ಉದ್ಯಾಪನೆ ಮಾಡಬೇಕು.  ಹದಿನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯ ಹೂವು, ಹದಿನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯ ಪತ್ರಗಳು, ಹದಿನಾಲ್ಕು ಭಕ್ಷ್ಯ, ಹದಿನಾಲ್ಕು ಆರತಿ, ಮುಂತಾದ ನಿಯಮಗಳಿವೆ.   ಇದರಿಂದ ಐಹಿಕ ಪಾರತ್ರಿಕ ಭೋಗಗಳು ಲಭಿಸುವುವು.
ಅನಂತ ದೋರ – ಅನಂತನ ದಾರವನ್ನು ಕುಂಕುಮ ಹರಿದ್ರಾದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ ನಂತರ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಗ್ರಂಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮನ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಬೇಕು.
ಅನಂತಂ ನಾರಸಿಂಹಂ ಚ ವಿಷ್ಣುಂ ಹರಿಂ ಶಿವಂ |
ಬ್ರಹ್ಮಾಣಂ ಭಾಸ್ಕರಂ ಶೇಷಂ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿನಮೀಶ್ವರಂ |
ವಿಶ್ವರೂಪ ಮಹಾಕಾಯಂ ಸೃಷ್ಟಿಸ್ಥಿತ್ಯಂತಕಾರಕಂ |
ಏಭಿರ್ನಾಮಪದೈರ್ದಿವ್ಯೈ: ಚತರ್ದಶಗ್ರಂಥಿಷು | 

ಹದಿನಾಲ್ಕು ಮತ್ತು ಅನಂತ ವ್ರತ –

ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದು ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ದಿನ (ಭಾದ್ರಪದ ಶುದ್ಧ ಚತುರ್ದಶಿ)
ಶ್ರೀ ಯಾದವಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ ವೇದವ್ಯಾಸ ಕರಾವಲಂಭನ ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ
जीवस्वरूप विनियामक बिंबरूप
मूलॆशनामक सुसार भुगंध् रूप ।
प्रादॆशरूपक विराट् अथ पद्मनाभ
वासिष्ट कृष्ण मम दॆहि करावलंभं ।
ಜೀವಸ್ವರೂಪ ವಿನಿಯಾಮಕ ಬಿಂಬರೂಪ
ಮೂಲೇಶನಾಮಕ ಸುಸಾರ ಭುಗಂಧರೂಪ |
ಪ್ರಾದೇಶರೂಪಕ ವಿರಾಟ್ ಅಥ ಪದ್ಮನಾಭ
ವಾಸಿಷ್ಟ ಕೃಷ್ನ ಮಮ ದೇಹಿ ಕರಾವಲಂಬಂ | ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.

 

ಅನಂತಶಯನದ ಬಗ್ಯೆ ವಾದಿರಾಜರು-
ಸುರಗಣಪರಿವಾರ: ಶೋಭಮಾನೋರುಹಾರ:
ಕರಿಕರಸಮಹಸ್ತ:ಕಾಂಚನೋದ್ದೀಪ್ತಪ್ರವಸ್ತ್ರ: |
ಶುಭಜನಕೃತಗಾನ: ಶೇಷಬೋಗೇ ಶಯಾನ:
ಪ್ರಭುರಯಮವಿನಾಶ: ಪ್ರೀಯನಾಮಿಂದಿರೇಶ 😐
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯಕ್ಕೆ ಮೆತ್ತಗಿರುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನೇ ಮಾಡುವ ವಾಡಿಕೆ. ಸಿಹಿದೋಸೆ, ಹೋಳಿಗೆ, ಬೋಂಡ, ಕೇಸರಿಬಾತ್, ಮುಂತಾದವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.   ಕೆಲವರು ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭನು ವಯಸ್ಸಾದ ರೂಪವುಳ್ಳವನು ಎಂದು ಇದಕ್ಕೆ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.   ಅನಂತ ಪದ್ಮನಾಭನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ವಯಸ್ಸಿನ ಉಪಟಳವಿಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ಜನನ, ಮರಣ, ಮೃತ್ಯವೇ ಇಲ್ಲವೆಂದಾಗ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಾತೆಲ್ಲಿ ಬಂತು.  ಆದರೆ  ಶ್ರೀಹರಿಯು ಕೌಂಡಿನ್ಯನೆಂಬ ಮುನಿಗೆ ವೃದ್ಧ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದು ಈ ವ್ರತದ ಬಗ್ಯೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಲೋಕರೀತಿಯಿಂದ ವೃದ್ಧರಿಗೆ ಅವಶ್ಯವಾದ ಮೆತ್ತನೆಯ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ವಾಡಿಕೆ.

 

ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭ ಸ್ವಾಮಿಯ ಕೆಲವು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು

೧. ಅನಂತಶಯನ – ತಿರುವನಂತಪುರ – ಇದನ್ನು ಕಲಿಯುಗದ ಮೊದಲ ದಿನ ಸ್ಥಾಪನೆ ಎಂದು ಸ್ಥಳ ಪುರಾಣ.
೨. ಉಡುಪಿಯ ಅನಂತೇಶ್ವರ – ಈ ವಿಗ್ರಹವು ಶಿವಲಿಂಗದಂತೆ ಕಂಡರೂ, ಪರಶುರಾಮದೇವರು ಅನಂತಾಸನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಮಭೋಜ ರಾಜನಿಗೆ ವರವಿತ್ತಂತೆ    ಪದ್ಮನಾಭ ನಾರಾಯಣ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಪ್ರತೀತಿಯಿದೆ.      ಮಧ್ಯಗೇಹ ಭಟ್ಟ ದಂಪತಿಗಳು ಪುತ್ರಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ  ೧೨ ವರ್ಷ ಕಠಿಣ ವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡಿ ಆಚಾರ್ಯ ಮಧ್ವರನ್ನು ಪಡೆದರೆಂದು ನಂಬಿಕೆ.
೩. ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭ , ಪಾಜಕ –  ಮಧ್ಯಗೇಹಭಟ್ಟ ದಂಪತಿಗಳು ಅನಂತೇಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ದಾಗ, ಆ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಸ್ವಪ್ನಲಬ್ಧವಾದ ಮೂರ್ತಿ.
೪. ಶ್ರೀ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭ, ಪಣಿಯಾಡಿ –  ಒಬ್ಬ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಹರಿಯು ದರ್ಶನವಿತ್ತು, ಇಲ್ಲೇ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ವಿಗ್ರಹವಿರುವುದಾಗಿಯೂ ಅದನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು, ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ ಮೂರ್ತಿ  (ಉಡುಪಿಯ ಸಮೀಪ)
೫. ಅನಂತಗಿರಿ, ತೆಲಂಗಾಣ –    ಇಂದಿನ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯದ ಆಲಂಪಲ್ಲಿ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಋಷಿಗಳು ತಪಸ್ಸನ್ನಾಚರಿಸಿದ ಧರ್ಮಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ಮುಚುಕುಂದಾ ನದಿಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕ್ಷೇತ್ರ
೬. ಶ್ರೀಪೆರ್ಡೂರು ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭ – ಉಡುಪಿಯಿಂದ ಆಗುಂಬೆ ಮಾಗದಲ್ಲಿ – ಒಮ್ಮೆ ಹೆಬ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣದಾಗಿದ್ದ ಹಸುವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತ ಬಂದ ಯುವಕ, ಆ ಹಸು ಹುತ್ತಕ್ಕೆ ಹಾಲು ಸುರಿಸುತ್ತಾ ನಿಂತಿತ್ತು.  ಅದನ್ನು ಕಂಡು ಸಂತಸದಿಂದ ಪೇರ್ ಉಂಡು ಪೇರ್ ಉಂಡು (ಹಾಲು ಇದೆ) ಎಂದು ಕೂಗಿದ.   ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಹುತ್ತವಿತ್ತು.  ಅಲ್ಲೇ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭನನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿಸಲಾಯಿತೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ.
೭. ಉಡುಪಿ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭ – ಶ್ರೀವಾದಿರಾಜತೀರ್ಥರ ಪರಂಪರೆಯ ಶ್ರೀ ವೇದನಿಧಿತೀರ್ಥರು ಒಮ್ಮೆ ಕೃಷ್ಣನ ಪಾದ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ವಾಸುಕಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಹರ್ಷಿತರಾಗಿ, ಅಲ್ಲಿಯ ಸಮೀಪದ ಲಕ್ಷ್ಮೀಕೊಪ್ಪಲು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿಸಿ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ರೀತಿಯಿಂದ ಪೂಜೆ ನಡೆಸಿದರು.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Sumadhwa Seva © 2013